De radertjes in het ADHD-hoofd

De gedachtengang van iemand met (een soort van) ADHD is een compleet systeem van allemaal vicieuze radertjes. Ik ben nogal visueel ingesteld, dus ik verwacht natuurlijk een volautomatisch doch nauwkeurig tandwielsyteem te ontdekken als ik ooit een scan van mijn hoofd zou laten maken. Natuurlijk ziet een hoofdinhoud er bij iedereen waarschijnlijk even ranzig uit en is er geen enkel concreet mechanisme te zien, maar het idee dat het er wél is maakt het natuurlijk veel interessanter om over te bloggen.

Net als een gelukkig steeds groter wordende groep hulpverleners, ADHD’ers, ouders, docenten en mijn vrienden, ben ik ervan overtuigd dat ADHD een verzamelnaam is van een scala aan symptomen en andere dingetjes die nou eenmaal anders werken dan bij de grote massa. En zodra iets ook maar een klein beetje verschilt met de rest, is er sprake van een afwijking. Dat heeft voor mij geen negatieve associaties (meer) maar dekt simpelweg de lading goed en geeft mogelijkheden tot oplossingen en tips en trucs en al niet meer.

imageTerug naar de radertjes die volledig zelfstandig allerlei processen in werking kunnen zetten en vooral kunnen behouden. Kunst is om die te stoppen en, als je vet goed bent geworden, misschien zelfs de andere kant op te laten draaien. Om dit nog even lekker te verhelderen heb ik een paar voorbeelden hieronder uitgewerkt met übercoole plaatjes enzo.

Systeem 1 – rust
Mensen met ADHD hebben een haat-liefdeverhouding met rust. Een onvervuld verlangen naar stilte en niets-doen staat in schril contrast met de verveling, paniek en deprimerende gedachten die opkomen zodra er ook werkelijk niets te doen is. De radertjes kunnen alleen draaien als er iets te stressen valt, en als dat extern niet is dan bedenken we zelf gewoon iets om ons over op te winden, geen enkel probleem. Als het maar draait, want de angst voor het onbekende blijft de grote gemene deler.

Systeem 2 – gedachten
Elke gedachte creeërt weer 10 nieuwe. Dat betekent dat het 5 seconden per dag rustig is in mijn hoofd en dat is als de wekker ’s ochtends afgaat en ik slaapdronken naar mijn iPhone zoek. In die vijf seconden dient de eerste gedachte zich aan die zich in no-time vermenigvuldigt naar vijf nieuwe die eveneens hetzelfde lot beschoren zijn. Na tien minuten ben ik alweer doodmoe van alles waar m’n hoofd allemaal mee komt aankakken en dit duurt vaak tot ’s avonds laat als ik weer ga slapen.

Systeem 3 – fysiek vs mentaal
Inmiddels weet ik dat ik fysiek veel bewuster ben dan nodig is. Het is maar net wat mijn algehele gevoel is dat bepaalt of ik er van in paniek raak of het juist enorm fascinerend vind. Elke hartslag, ademhaling, kramp, sensatie of wat dan ook moet worden geanalyseerd en voorzien van een definitieve conclusie. Dat die meestal niet zo best voor mijn gemoedstoestand is, dat weet ik inmiddels. Ik weet ook dat ik zo gezond als een vis ben, maar dat is geen goede reden voor dit radersysteem om er uiteindelijk geen terminale diagnose aan te stellen. Het aantal mentale hartaanvallen dat ik inmiddels heb overleefd is ontelbaar maar over het algemeen kan ik dit hele systeem vaak goed de mond snoeren.

Systeem 4 – externe prikkels
Ook om dat ik prikkels gewoon een lief woord vind, maar vooral omdat die vaak in de toptien van ADHD-symptomen staan. Wij prikkelen niet, maar alles in de nabije (en eigenlijk ook verre) omgeving prikkelt óns. Dit systeem werkt eigenlijk hetzelfde als nummer 2. Ik word soms gek van alles om me heen. Mensen, (verschillende) gesprekken, geluiden, beelden; het is al gauw teveel en dan volgt er een blackout of mentale wervelwind. Desondanks leeft dit hele radersysteem op prikkels, dus als ze er niet zijn zoek ik ze gewoon zelf op. Zo kijk ik graag een film met op de achtergrond dat ene liedje dat ik zo mooi vind, een leuk boek omdat ik die uit wil lezen, de iPad bij de hand voor mijn sociale contacten (en blog) en als het kan een stapel werk dat toch echt morgen af moet.

Systeem 5 – socialiteiten
Ik hou van leuke mensen om me heen en ik heb een nog leukere verzameling vrienden en collega’s van wie ik op mijn manier allemaal hou. Maar wel als het me uitkomt. Een hele dag op pad is voor mij nog teveel gevraagd en zorgt dat alle radertjes op hol slaan. Er moet een break inzitten waarin alles even gereset kan worden en op normaal tempo kan doordraaien. Tot voor kort vermeed ik gewoon dingen omdat ik dacht dat ik het niet aankon, maar nu weet ik dat ik eigenlijk een dag moet opbreken in losse delen met daarin een contactgestoord moment waarin ik helemaal alleen ben. Het systeem kan het allemaal niet in één keer verwerken en dat is niet erg omdat ik het nu weet.

imageNaast al deze immens handige systemen zit er ook ergens een rits knoppen met enkel twee standen. Leuk en niet leuk. Mooi en niet mooi. Goed en niet goed. zwart en wit. Een tussenweg bestaat niet, de schakelaar gaat automatisch naar één van de twee en dat geldt voor werkelijk alles. Vind ik eindelijk een man echt heel leuk, dan hoeft hij maar iets te zeggen dat ik niet kan plaatsen of dat niet in mijn straatje past en hoppa, de schakelaar gaat naar ‘niet leuk’. En geloof me, dat terugschakelen is een helsch karwei.

Inmiddels vraag ik me af wat soms de beste oplossing is. De richting van de radertjes en schakelaars veranderen en met donder en geweld proberen om te zetten, of het juist te laten gaan en emotioneel iets meer afstand te nemen. Maar och, als ze allemaal perfect staan afgesteld lijkt dit alles een waar godgeschenk waar ik nooit meer zonder zou willen. Dan neem ik de haperingen en wervelwinden wel voor lief ♥

Follow on Bloglovin

7 gedachten over “De radertjes in het ADHD-hoofd

  1. Lido

    Lotus,
    Dit was ooit één van de eerste reacties van mij. Toen hadden we het er ook al over hoe we om zouden kunnen gaan met adhd. Ik herinner mij dat je toen meldde dat je neigde tot verzet tegen alle “vreemde neigingen.”
    Ik gaf toen aan dat je het maar beter kon accepteren dat je bepaalde gaven had en moest zien ze zo om te buigen dat ze je tot voordeel zouden zijn. Het voorbeeld van de adhd-er die het theater in gaat, is klassiek, evenals de muzikant, de schrijver of de schilder, die zijn kwaliteiten volledig benut. Maar ook in het zakenleven zijn er mensen die zich met enthousiasme heel groot kunnen maken, dankzij de voorzichtig manische kant van adhd. Overtuigingskracht en geestdrift zijn dan sterk in te zetten eigenschappen.
    Misscchien toch iets om licht te herkauwen?

    Liefs,
    Lido

    Reageren
    1. Lotus Bericht auteur

      Klopt, ik weet het nog 🙂

      Ik ben nog steeds heel erg zoekende, en onderweg kom ik allemaal dingen tegen die wel en niet werken. Sommige universeel, sommige alleen op mij toepasbaar. Het blijft fascinerend.

      Reageren
  2. karin

    Dit stukje legt zo goed uit wat voor mij adhd is. Ik zou het zo graag willen lwten lezen door collega’s die er niets van begrijpen. Maar ja, die willen het niet eens lezen. Vorige keer zei je iets over het feit dat de werkgever met bepaalde zaken rekening moet houden bij de adhdmedewerker. Ligt dat vast? Staat dat ergens beschreven?

    Reageren
    1. Lotus Bericht auteur

      Wat jammer dat ze het niet willen lezen zeg. Niet omdat het mijn blog is, maar omdat ik het zelf ook moeilijk verwoorden vind soms.
      Ik weet niet precies hoe het zit met werk, ik heb toen alles met de bedrijfsarts ‘geregeld’, in die zin dat zij met mij naar de werkomstandigheden keek. Ik heb ook echt mazzel met collega’s en misschien het feit dat ik in het onderwijs werk. Inmiddels weten sommige leerlingen het ook en het lucht ze op om te zien dat je ‘later’ heus wel kan functioneren hoor 🙂

      Reageren
  3. karin

    Maar ik werk op een basisschool en daar is men minder sociaal dan je zou verwachten. Zij en leerlingen weten het ook en voor d kinderen is het volgens mij ook een opluchting maar ouders misbruiken de info ook nog wel eens. Bv dat ik mijn adhd op hun kind projecteer. Dat ik denk dat hun kind adhd heeft omdat ik dat ook heb. Dat ik het niet op een rijtje heb en het mijn schuld is dat hun kind niet functioneert…etc…..soms echt te gek voor woorden. Gelukkig heb ik na 30 jaar in het onderwijs wel geleerd dat naast me neer te leggen want en kat in nood…

    Reageren
  4. anirnith

    Wauw wat mooi omschreven… met een zoon in de pubertijd met ADHD en het vermoeden het zelf ook te hebben (een klein beetje) herken ik veel in je stukje!
    Bedankt!

    Reageren
  5. Elke

    Wat een perfect geschreven stuk. Jij onderbouwd precies hoe ik me voel / wie ik ben / hoe ik mezelf gedraag. Ik ga je voortaan volgen want je hebt me getriggerd om meer van je te willen lezen.
    Mooie dag toegewenst he!

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Loading Facebook Comments ...